Ήθη, Έθιμα και Παραδόσεις

Την ιστορία μελέτα παιδί μου, γιατί έτσι όχι μόνο τον εαυτό σου και τη ζωή σου θα κάμεις ένδοξη και χρήσιμη στην ανθρώπινη κοινωνία, αλλά και το μυαλό σου οξυδερκέστερο και διαυγέστερο. 
Ιπποκράτης

Ήθη: Οι αντιλήψεις ενός λαού για την ηθική και κοινωνική συμπεριφορά. Τα ήθη είναι οι άγραφοι νόμοι κάθε κοινωνίας σε κάποια χρονική στιγμή. Τα ήθη ορίζουν τις αξίες, τις σχέσεις και την συμπεριφορά του κοινωνικού ανθρώπου. Τα ήθη διαφέρουν από τόπο σε τόπο και μεταβάλλονται με βάση τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες κάθε εποχής. 

Έθιμα: Οι πράξεις με τις οποίες εκφράζονται τα ήθη κάθε κοινωνίας. Όταν τα ήθη αποτυπώνονται στην ζωή των ανθρώπων με κάποια τελετουργική μορφή γίνονται έθιμα. Τα έθιμα έχουν καθολικό χαρακτήρα και τηρούνται από όλα τα μέλη της εκάστοτε κοινωνικής ομάδας. Στα έθιμα αποτυπώνονται οι αξίες και ο ψυχισμός του κοινωνικού συνόλου.

Παράδοση: Η μετάδοση των πολιτισμικών στοιχείων από γενιά σε γενιά με προφορικό ή γραπτό λόγο. Η λέξη παράδοση είναι παράγωγο του ρήματος «παραδίδωμι», που σημαίνει δίνω στα χέρια κάποιου, εμπιστεύομαι κάτι σε κάποιον, επιτρέπω. Η παράδοση λοιπόν είναι μία ζωντανή διαδικασία παράδοσης έργου, είναι η ιστορική συνέχεια ενός έθνους, ενός λαού, μιας κοινωνίας.

Τα ήθη, τα έθιμα, τα δημοτικά τραγούδια, οι παραδόσεις, οι θρύλοι συνθέτουν τον λαϊκό πολιτισμό. Ο λαϊκός πολιτισμός είναι ο καθρέφτης ενός λαού. Μελετώντας τον ελληνικό λαϊκό πολιτισμό, αντικρίζει κανείς ένα λαό απλό και αληθινό, συγκροτημένο πάνω σε στέρεο προσανατολισμό, με πίστη στο παρελθόν κι αισιοδοξία για το μέλλον, με ιδανικά, αξίες και έντονη κοινωνικότητα. Αυτό οφείλεται στην αδιάσπαστη ενότητα ανάμεσα στον ελληνικό λαϊκό πολιτισμό , τον αρχαίο και το νεότερο. Υπάρχουν έθιμα και δοξασίες του λαϊκού πολιτισμού με ρίζες στα κλασικά χρόνια της αρχαιότητας.

Αναμφίβολα λοιπόν, μέσα από το λαϊκό πολιτισμό αναζητάμε τις ρίζες μας και ανακαλύπτουμε τη φυσιογνωμία μας ως λαός, πιστοποιούμε την ταυτότητά μας, θωρακίζουμε τη συνέχιση του έθνους μας, του νησιού μας.

Εναρμονίζουμε το χθες με το σήμερα και χτίζουμε το αύριο..

συγγραφή Κλαουδάτου Βασιλική

Πηγές:

Μιχάλης Γ. Μερακλής, Ελληνική Λαογραφία: κοινωνική συγκρότηση, ήθη και έθιμα, λαϊκή τέχνη, εκδ. Ινστιτούτο του βιβλίου- Α. Καρδαμίτσα, Αθήνα 2011

Δημήτριος Σ. Λουκάτος, Εισαγωγή στη ελληνική λαογραφία. εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 1992