Τα Έθιμα του Γάμου στην Σχοινούσα

Έρευνα- συγγραφή: Ευαγγελία Κωβαίου, Ιωάννα Σίμου, Ποθητή Κωβαίου

Οι Μικρές Κυκλάδες, είναι ένα μοναδικό και πανέμορφο νησιωτικό σύμπλεγμα. Όλα τα νησιά κρατάνε ακόμα ζωντανά κάποια παραδοσιακά έθιμα. Έτσι κι εμείς, στην Σχοινούσα μας, έχουμε την τύχη να γνωρίζουμε κάποια από αυτά. Τα πιο σημαντικά και αναλλοίωτα είναι τα έθιμα του γάμου.

Βγήκαμε λοιπόν και συλλέξαμε πληροφορίες για τα έθιμα του γάμου από μεγαλύτερους ανθρώπους προκειμένου να εμπλουτίσουμε αυτά που ήδη ξέραμε. Σε πολύ λίγα σημεία εντοπίσαμε διαφορές από το σήμερα. Παλιότερα υπήρχαν περισσότερες δυσκολίες, εξαιτίας της φτώχειας και της απομακρυσμένης θέσης του νησιού. 

Αρχικά γινόντουσαν οι αρραβώνες, από εκείνη την ημέρα το ζευγάρι μπορούσε να έχει κάποιες κοινές εμφανίσεις, σε καμία περίπτωση όμως δεν ζούσαν ακόμα στο ίδιο σπίτι. Οι οικογένειες ορίζανε την ημερομηνία του γάμου που ήταν πάντα Κυριακή.

Την Πέμπτη πριν το γάμο στρώνανε το κρεβάτι. Στο κρεβάτι μαζευότανε όλο το χωριό για να δει το νέο σπιτικό του ζευγαριού και να ευχηθεί. Τα ελεύθερα κορίτσια στρώνανε το κρεβάτι του ζευγαριού και ανταλλάσανε ευχές για καλή αποκατάσταση. Οι πιο κοντινοί συγγενείς πατάγανε στο κρεβάτι χρήματα, σύμβολο πλούτου και πρακτική βοήθεια για το νέο ξεκίνημα του ζευγαριού. Στο κρεβάτι πετούσαν και μικρά αγόρια τα οποία συμβολίζανε τον ερχομό ενός αρσενικού παιδιού.

Η ημέρα του γάμου, η απόλυτη έκφραση χαράς για το νησί, η απόλυτη γιορτή. Τα βιολιά από το πρωί κουρδίζουν, οι ελεύθερες κοπέλες ετοιμάζουν τη νύφη και τα αγόρια τον γαμπρό. Τα βιολιά ξεκινάνε από κάποιο κεντρικό σημείο και πάνε να παραλάβουν τους κουμπάρους. Κεράσματα παντού στη διαδρομή. Συνεχίζουν για το σπίτι του γαμπρού και όλοι μαζί πάνε να παραλάβουν τη νύφη από το πατρικό της σπίτι. Εκεί, όλοι μαζί τραγουδούσαν στιχάκια για το ζευγάρι, ο γαμπρός έπαιρνε την ευχή από τα πεθερικά και ο πεθερός του παρέδιδε τη νύφη, ο γαμπρός την φίλαγε και την έπιανε αγκαζέ μέχρι την εκκλησία όπου ξεκίναγε το μυστήριο.

Η νύφη φορούσε ένα απλό άσπρο νυφικό το όποιο συνήθως το δανειζότανε από κάποια συγχωριανή. Οι γυναίκες φορούσαν τα καλά τους, το καλό τους φόρεμα, ψηλά παπούτσια και έβγαζαν το μαντήλι, έπιαναν τα μαλλιά τους ψηλά, κότσο. Το μόνο καλλυντικό που χρησιμοποιούσαν ήταν το κοκκινάδι, το σημερινό ρουζ. Ο γαμπρός φορούσε απλό μονόχρωμο κουστούμι και πουκάμισο. Οι Σχοινουσιώτες χρησιμοποιούσαν απλά και λιτά υφάσματα. Δεν είχανε κάποια ιδιαίτερη, πλούσια φορεσιά. Η φτωχή πολιτιστική κληρονομιά σε επίπεδο ενδυμασίας οφείλεται κυρίως στην πολύ πρόσφατη κατοίκηση του νησιού και στην κοινή καταγωγή και καθημερινότητα των πρώτων κατοίκων, όλοι οι κάτοικοι του νησιού ήταν αγρότες, δεν υπήρχε έντονη κοινωνική διαστρωμάτωση και δεν θέλανε να δηλώσουνε κάτι με τα ρούχα τους.

Το γλέντι του γάμου γινότανε σε κάποιο φιλικό σπίτι. Προτιμούσαν κάποια συγκεκριμένα, ευρύχωρα σπίτια όπως της Πράσινης, του Ξάνθου, της Μάνενας και του Γιάννη του καπετάν Νικόλα. Το φαγητό του γάμου ήταν κατσίκι κοκκινιστό με πατάτες. Η νύφη φορούσε το δεύτερο νυφικό το οποίο την βοηθούσε στο χορό. Όλο το χωριό, ένας ένας χορεύανε τη νύφη. Όταν την είχανε χορέψει όλοι, το ζευγάρι αποσυρόταν στο νέο του σπίτι, για πρώτη φορά θα κοιμόντουσαν στο ίδιο σπίτι, στο ίδιο κρεβάτι. Το γλέντι συνεχιζότανε κανονικά.

Το επόμενο πρωί πηγαίνανε όλοι και ξυπνάγανε το ζευγάρι με τα βιολιά, βγάζανε το σεντόνι, λέγανε στιχάκια για τη νέα ζωή του ζευγαριού και ξεκινάγανε εκ νέου το γλέντι με πατσά και μεζέδες.

Ο γάμος ήταν πολύ σημαντικό γεγονός για την τοπική κοινωνία. Ελπίδα, χαρά, νέο ξεκίνημα, ζωή. Ακόμα και σήμερα οι Σχοινουσιώτες γιορτάζουν τους γάμους με τεράστιο ενθουσιασμό. Ένας γάμος σημαίνει μία νέα οικογένεια, σημαίνει παιδιά στο σχολείο, σημαίνει ζωή..!

καλά στέφανα λοιπόν!!